Herkes Bağışıklığını Artırmak İstiyor Ama Bu Hataları Yapıyor

Sonbahar ve kış aylarının gelmesiyle birlikte enfeksiyonlar erken artış gösterirken, bağışıklık sistemini güçlendirmek her zamankinden daha önemli hale geliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, ve fonksiyonel tıp alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, soğuk mevsimlerde bağışıklık sağlığını korumak, sadece bir mucizevi besin veya takviyeye değil, kanıtlanmış bütünsel yaşam tarzı değişikliklerine bağlıdır. Vitamin ve mineral takviyelerinin habersiz kullanımı fayda yerine uzun vadede risk olabilir. Bu yüzden, laboratuvar sonuçlarıyla eksiklikler belirlenmeden gelişigüzel takviyelere yapılmamalı.

Prof. Dr. Öztürk, kış öncesinde bağışıklığı artırmanın bilimsel 7 temel prensibini sıraladı. Ayrıca uyarılar ve önemli önerilerde bulundu.

İç organlarımız ve mikroorganizmalar: Bağışıklığın temel taşları

İç organlarımızda yaşayan (mikro, bağışıklık sisteminin kontrolü ve bedenin savunma mişların yapısında önemli katkı oynuyor. Yüzde 70’e oranında bağışıklık hücreleri bağırsaklarda bulunuyor. Klinik araştırmalar istikrarlı probiyotik ve prebiyotik tüketiminin, yararlı bakterileri geliştirdiğini ve yararlı bakterilerin sayısını arttırdığını gösteriyor. Bu da üst solunum yolu enfeksiyonlarının iltihabını ve şiddetini azaltmaya yardımcı. Bu nedenle, ev yapımı yoğurt, kefir, turşu, şıra, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller, pancar gibi gibi gıdaları beslenmenize ekleyin. Ancak, bu gıdaları alırken, risk grubunda iseniz, öncelikle uzman danışmanız gerekiyor.

Vitaminler, mineraller ve bağışıklık: Dengeyi nasıl kurmalı?

D, C, B vitaminleri ve çinko bağışıklık koruma mekanizmasında çok önemli rol üstleniyor. Ancak bu vitamin ve minerallerin miktarları herkese aynı şekilde uygulanmamalı. Ek olarak, özellikle D vitamini düzey doktor değerlendirmesiyle tespit edilip ve eksiklik belirlendikten sonra, uygun destek planlanmalı. Yumurta, balık, baklagiller, kuruyemişler ve çeşitli sebze-meyveleri içeren bir beslenme riayeti ise, bedenin ihtiyaçlarını karşılamasına katkı oluyor.

Kalitesiz uyku, vücutta iltihap ve stres hormonunun yükselmesine neden olur, böylece enfeksiyonlarla mücadelede başarı düşer. Çalışmalar her 7-9 saat kaliteli uyumanın özellikle 23:00-04:00 saatleri arasında uyumanın kritik önem taşıdığını göstermektedir. Derin uyku, melatonin hormonunun salgılanmasını destekler.

Günlük orta yoğunlukta aktiviteler, bağışıklık seviyesini desteklemenin yanı sıra genel sağlığı da geliştirir. Haftada en az 150 dakika, musait iseniz 30 dakika tempolu yürüyüşler veya diğer aerobik aktiviteler, güçlü bir yaşamın temel şehirlerinden biri. Tabii, egzersiz kişinin yaşına uygun olmalı. Akıllı hareket etmek, aşırı zorlamadan ziyade tercih edilerek aktif kalmak sağlanmalı.

Hidrasyon ve nemli mukozalar: Virüslere karşı ilk savunma

Kurumuş burun ve boğaz mukozası, virüslerin hücreler içine tutunmasını kolaylaştırabilir. Bu nedenle, soğuk havalarda susama hissi küçüldüğünde, mukozal zarlarının kuru olmayan kalması istenir. Günlük sıvı ihtiyacı bireye göre değişebilir, yaş, fiziksel aktiviteye ve iklim şartlarına göre farklılık gösterebilir. Ancak, herkes susuz kalmadan yeterince sıvı tüketmeli, gün boyu susamaktan kaçınmalı. Bu şekilde, mukozaların daha iyi nemli kalması sağlanır ve virüslerin hücreye tutunması mümkün olur.

Güneş ışığı ve D vitamini: Kış aylarında dikkat edilmesi gerekenler

İlkbahar ve yaz aylarında güneş, vücudun D3 vitamini üretimini destekliyor. Ancak, sonbahar ve aylarında, ülkemizin enleme ulaşmayı başaramayan UV-B güneş ışınları nedeniyle D vitamini üretimi oldukça zorlaşıyor. Bu durumda, güneşsiz saatlerde dahi D vitamini sentez edilmediği için, dengeli beslenmeye önem vermek ve uzman kontrolünde destek almak önemli. Güvenli ve dengeli güneş ışığına maruz kalmak, melatonin üretimini tetikler ve bağışıklık sistemine katkı sağlar. D vitamini takviyeleri, ciddi dozlarda kullanıldığında sağlığa zarar verebilir; bu nedenle, doktor kontrolüyle ve uygun alınmalıdır.

Prof. Dr. Öztürk, mevsim boyunca enfeksiyonlardan korunmanın en önemli yollarından birinin, risk grubundakilere mevsimsel grip aşısı yaptırmak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalabalık yerlerde maske takmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve elleri en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı.